Wat is een veilige hechtingsstijl?

Misschien heb je weleens gedacht dat veilig gehecht zijn betekent dat je nooit twijfelt aan een relatie. Dat je altijd veel zelfvertrouwen hebt, nooit bang bent om iemand kwijt te raken en moeiteloos met conflicten omgaat.

Alsof iemand met een veilige hechtingsstijl altijd rustig blijft, precies weet wat hij of zij moet zeggen en nergens last van heeft.

Maar zo ziet een veilige hechtingsstijl er helemaal niet uit.

Ook mensen die veilig gehecht zijn voelen verdriet als een partner afstand neemt. Ook zij kunnen onzeker zijn na een ruzie of bang zijn dat een belangrijke relatie verandert. Het verschil zit niet in de emoties die je voelt. Het verschil zit vooral in wat er daarna gebeurt.

Wanneer de spanning zakt, kunnen ze meestal weer terugkeren naar zichzelf. Ze blijven niet dagenlang gevangen in hun gedachten en voelen zich niet volledig afhankelijk van de reactie van de ander. Ze weten, vaak zonder daar bewust over na te denken, dat ze zichzelf kunnen dragen. En juist dat geeft rust in een relatie.

Hoe ontstaat een veilige hechtingsstijl?

Niemand wordt geboren met een veilige hechtingsstijl. Je wordt geboren met de behoefte aan verbinding. Als baby ben je volledig afhankelijk van de mensen die voor je zorgen. Wanneer je huilt, zoek je troost. Wanneer je schrikt, zoek je veiligheid. Wanneer je blij bent, wil je dat iemand met je meegeniet. Door duizenden kleine momenten leert een kind langzaam hoe de wereld werkt.

Niet doordat ouders alles perfect doen. Dat hoeft helemaal niet. Juist doordat een ouder meestal beschikbaar is wanneer een kind hem of haar nodig heeft. Door een knuffel wanneer je bent gevallen. Door iemand die rustig blijft wanneer jij verdrietig bent. Door een ouder die nieuwsgierig is naar wat jij voelt, in plaats van dat gevoel weg te duwen of op te lossen.

Zo leert een kind iets heel belangrijks. Mijn gevoelens mogen er zijn.

Ik hoef ze niet weg te stoppen. Ik hoef niet harder mijn best te doen om liefde te krijgen.

En als het even moeilijk is, hoef ik dat niet alleen te dragen. Dat wordt als het ware een innerlijke ervaring die je meeneemt naar later. Niet als een gedachte, maar als een diep gevoel van veiligheid.

Hoe zie je dat terug in een liefdesrelatie?

Die veiligheid betekent niet dat een relatie altijd makkelijk is.

Stel dat een partner een drukke dag heeft en pas aan het einde van de avond reageert op een berichtje. Iemand met een veilige hechtingsstijl vindt dat misschien jammer of vraagt zich even af waar de ander mee bezig is. Maar meestal ontstaat er geen golf van paniek. Er is vertrouwen dat daar waarschijnlijk een logische verklaring voor is.

Na een ruzie is er verdriet of teleurstelling. Misschien zelfs boosheid. Maar er blijft ook ruimte om te geloven dat jullie er samen uit kunnen komen. Er is geen voortdurende angst dat één conflict meteen betekent dat de relatie voorbij is.

Dat maakt dat er meer ruimte ontstaat voor echte verbinding. Niet omdat alles altijd goed gaat, maar omdat je niet voortdurend hoeft te vechten tegen de angst om de ander kwijt te raken of jezelf te verliezen.

Veilig gehecht betekent niet dat je nooit wordt geraakt

Misschien is dit wel het grootste misverstand.

Een veilige hechtingsstijl betekent niet dat je altijd kalm blijft. Ook mensen die veilig gehecht zijn kunnen heftig reageren wanneer ze langere tijd onder druk staan. Ze kunnen verdriet hebben, boos worden of zich onzeker voelen. Zeker wanneer een partner zich steeds terugtrekt of wanneer er veel spanning in de relatie is.

Een hechtingsstijl zegt namelijk iets over je basis, niet over elk moment in je leven.

Iedereen heeft delen in zichzelf die zich soms onzeker, bang of gekwetst kunnen voelen. Dat hoort bij mens-zijn. Het verschil is dat iemand met een veilige basis die gevoelens meestal kan opmerken zonder er volledig door overspoeld te raken. Er blijft als het ware een rustig deel aanwezig dat zegt: dit is moeilijk, maar ik kom hier wel doorheen.

Veiligheid begint niet bij de perfecte partner

Veel mensen denken dat ze zich pas veilig zullen voelen wanneer ze de juiste partner ontmoeten.

Natuurlijk helpt het enorm als je in een liefdevolle en stabiele relatie zit. We hebben elkaar nodig als mensen. Verbinding is iets heel natuurlijks.

Maar een veilige hechtingsstijl ontstaat niet doordat een partner alle onzekerheid wegneemt. Het ontstaat doordat je steeds meer gaat ervaren dat je ook jezelf kunt opvangen wanneer het spannend wordt.

Dat betekent niet dat je alles alleen moet doen. Juist niet.

Het betekent dat je verdriet kunt voelen zonder jezelf kwijt te raken. Dat je een conflict kunt hebben zonder meteen te denken dat alles verloren is. Dat je behoefte mag hebben aan verbinding, terwijl je tegelijkertijd weet dat jouw waarde niet afhangt van de reactie van de ander.

Steeds meer ontstaat het gevoel: wat er ook gebeurt, ik blijf met mezelf verbonden.

Je kunt groeien naar meer veiligheid

Misschien herken je jezelf helemaal niet in deze beschrijving.

Misschien merk je dat je veel bevestiging nodig hebt, snel bang bent om iemand kwijt te raken of juist afstand neemt wanneer iemand dichtbij komt. Dat betekent niet dat je voor altijd zo zult reageren.

Een hechtingsstijl is geen vast onderdeel van je persoonlijkheid. Het is een manier waarop je ooit hebt geleerd om jezelf te beschermen. En wat je hebt geleerd, kan langzaam ook weer veranderen.

Niet door jezelf te dwingen anders te reageren.

Maar door steeds beter te begrijpen wat er in je gebeurt wanneer je onrust voelt. Door ruimte te maken voor gevoelens die je misschien jarenlang hebt weggeduwd. Door te ontdekken dat je vandaag niet meer hetzelfde kind bent dat volledig afhankelijk was van de ander.

Misschien begint een veilige hechtingsstijl daarom niet met een perfecte relatie.

Misschien begint veiligheid op het moment dat je steeds opnieuw leert thuiskomen bij jezelf.

En juist vanuit die plek wordt het vaak makkelijker om ook echt verbinding te maken met een ander.